PTO muhandisi aslida nima ish qiladi? TAN GROUP misolida bilib olamiz

Qurilish maydoniga borgan har qanday odam bir xil manzarani ko‘radi: og‘ir texnikalar, ishchilar, quyilayotgan beton va kundan-kunga qad rostlayotgan qavatlar. Lekin shu katta jarayon ortida ko‘pchilik bilmaydigan, e’tibordan chetda qoladigan bir inson mehnat qiladi — bu PTO (ishlab chiqarish-texnika bo‘limi) muhandisi. Aynan shu mutaxassis har qanday qurilishda ertami-kechmi baribir ko‘tariladigan asosiy savolga aniq javob beradi: «Biz o‘zi nima qurdik va buni qaysi hujjatlar bilan isbotlay olamiz?»

Biz TAN GROUP kompaniyasining PTO muhandisi Pirnazar Otanazarov bilan ortiqcha balandparvoz gaplarsiz, to‘g‘ridan-to‘g‘ri va amaliy mavzularda suhbatlashdik.

«PTO — shunchaki qog‘ozbozlik emas. Bu loyihani amaliyot bilan bog‘laydigan ko‘prik»

— Pirnazar, keling, eng boshidan boshlasak: PTO o‘zi nima degani?

«PTO — bu qog‘ozdagi loyihani qurilish maydonidagi real jarayon bilan bog‘lab turuvchi texnik bo‘g‘in. Chizmalar, hisob-kitoblar, hajm bor — bularning barchasini maydonda to‘g‘ri qurish va har bir qadamni hujjatda aniq muhrlab borish kerak».

— Sizning vazifangiz qachon boshlanadi? Texnikalar obyektga kirib kelganidami?

«Yo‘q, ancha oldin. Qurilishga birinchi qadam qo‘yilmasidanoq biz butun loyiha hujjatlarini — chizmalardan tortib xarajat smetalarigacha boshidan oxirigacha sinchiklab tekshiramiz. Chizmada vaqtida payqamay qolingan kichik bir xato keyinchalik qurilish maydonida juda katta boshog‘riq va ortiqcha xarajatga aylanadi. Shuning uchun muammoni maydonda to‘g‘rilab ovora bo‘lgandan ko‘ra, loyihachi bilan oldindan gaplashib, vaqtida yechim topgan ancha oson».

Chizmada boshqa, qurilishda boshqa narsa chiqqanda

Haqiqiy qurilish jarayoni qog‘ozdagidek silliq ketavermaydi. O‘lchamlar to‘g‘ri kelmay qolishi, kutilmagan vaziyatlar chiqishi yoki loyihaga o‘zgartirish kiritish zarurati tug‘ilishi tabiiy — aynan shunday paytlarda PTO muhandisining haqiqiy mahorati ko‘rinadi.

«Qurilish — tinimsiz o‘zgarib turadigan tirik jarayon, — deydi Pirnazar. — Hamma narsa har doim reja bo‘yicha ketmasligi mumkin. Eng muhimi — yuzaga kelgan kamchilikni darhol aniqlab, sababini tushunish va maydon uchun eng maqbul texnik yechimni taklif qilish».

Bizda «chizmada yo‘q edi, bilmayman» deb chetga chiqish degan gap bo‘lmaydi — faqat masalani chuqur o‘rganish, me’yoriy hujjatlarga tayanish va maydondagi ishchilar bilan birgalikda yechim topish bor.

Shunchaki hisob-kitob emas: PTO amalda nimalar bilan shug‘ullanadi?

Tashqaridan qaraganda, PTO faqat kub yoki metrlarni sanab o‘tiradigandek tuyulishi mumkin. Aslida esa bu vazifa ancha jiddiy. TAN GROUP PTO muhandisi:

• bajarilgan ishlar hajmini va ularning loyiha talablariga mosligini qat’iy nazorat qiladi;

• obyektning barcha ijro va texnik hujjatlarini qonuniy me’yorlar bo‘yicha tayyorlaydi;

• prorablar, loyiha mualliflari va buyurtmachi o‘rtasida to‘g‘ri aloqani ta’minlaydi;

• qurilishning har bir bosqichi qonuniy dalillar (dalolatnomalar, sinov xulosalari) bilan yopilishini kuzatib boradi.

«Hujjatdagi har bir raqam orqasida maydondagi aniq bir devor, beton ustun yoki metall konstruksiya turadi, — deb tushuntiradi Pirnazar. — Yozuv bilan maydondagi real jarayon o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘ra bilish — ishimizning eng asosiy talabidir».

Qurilishdagi eng katta xato: «Hujjatlarni keyin to‘g‘rilarmiz»

Ko‘pgina qurilishlarda qilinadigan odatiy xato — hujjat ishlarini obyekt bitishiga yaqin qoldirishdir. Obyektni davlat qabul komissiyasiga topshirish vaqti kelganda, oylab qilingan ishlarning hujjatlarini orqaga qaytib tiklash — nafaqat katta boshog‘riq, balki vaqt va pulni yo‘qotish demakdir.

Shu sababli TAN GROUPda ijro hujjatlari «ish bitgach bir amallab» emas, balki qurilishning har bir kuni bilan baravar, bosqichma-bosqich yuritiladi.

«Hujjat ishlari qanchalik tartibli va o‘z vaqtida yuritilsa, qurilish sifatini nazorat qilish ham, obyektni buyurtmachiga topshirish ham shunchalik oson va xotirjam o‘tadi», — deydi Pirnazar.

PTO va prorab — alohida vazifalar, bitta maqsad

Prorab bevosita maydondagi ishlarni boshqaradi: ustalarni safarbar qiladi, texnikalarni taqsimlaydi va ish ketma-ketligini ta’minlaydi. PTO muhandisi esa bularning barchasining qonuniy va texnik asosi — chizmalar, hisobotlar bilan ishlaydi. Bular bitta zanjirning ikki halqasi.

«PTO maydondan ajralgan holda ishlay olmaydi. Ishni sifatli qilish uchun kabinetda o‘tirmasdan, doim obyektda bo‘lish, amalda nima bo‘layotganini ko‘rish va brigada bilan bamaslahat ishlash kerak», — deydi mutaxassis.

Bu sohadagi eng murakkab jihat nima?

Chizmani tushunish yoki kompyuterda hisoblash — bu kasb uchun minimum talab. Aslida yaxshi PTO muhandisi bo‘lish uchun o‘ta sinchkovlik, mantiqiy fikrlash, yuqori mas’uliyat va eng asosiysi — katta hajmdagi axborot oqimida adashib ketmaslik qobiliyati zarur.

«Har bir bino, har bir yangi zavod bir-biriga o‘xshamaydi. Har gal yangi sharoit, yangi muhandislik yechimlari paydo bo‘ladi — shuning uchun bu sohada tajriba hal qiluvchi o‘rin tutadi», — deb ta’kidlaydi Pirnazar.

Bu tizim TAN GROUP buyurtmachisiga nima beradi?

Kompaniyada PTO tizimi mukammal ishlasa, buyurtmachi xavotirga tushib, taxminlarga tayanib o‘tirmaydi. U qaysi ish qilingani, qancha material sarflangani, loyiha talablariga mosligi va obyekt aynan qaysi bosqichda turgani haqida aniq va shaffof hisobotni olib turadi.

Aynan shu tamoyillar — to‘liq ochiqlik, temir intizom va har bir qadam ustidan qat’iy nazorat — TAN GROUP amalga oshirayotgan barcha loyihalarning asosiy ustunidir.

PTO muhandisi — bu quruq chizma va raqamlarni hamma tushunadigan, xavfsiz va nazorat ostidagi haqiqiy qurilish jarayoniga aylantirib beruvchi mutaxassisdir. U faqat hujjat to‘ldiruvchi emas, balki loyiha yakunida jamoa bilan birga yuzi yorug‘ bo‘lib: «Mana, biz nimani, qanday sifatda qurdik va buni har bir dalolatnoma bilan tasdiqlaymiz» deb ayta oladigan asosiy insondir.

«Men uchun PTO mutaxassisligi — eng avvalo mas’uliyat demakdir, — deydi Pirnazar Otanazarov. — Biz loyiha va hujjatlarga qanchalik jiddiy qarasak, butun obyektdagi ishlar shunchalik tekis va tartibli bo‘ladi».

Hamma narsa reja asosida to‘g‘ri ketayotganda, PTO xodimlarining mehnati tashqaridan deyarli ko‘rinmaydi. Biroq TAN GROUPning har bir muvaffaqiyatli topshirilgan binosi ortida aynan shu — ko‘zga tashlanmaydigan, lekin juda mustahkam texnik poydevor turadi.

TAN GROUP — har bir bitgan loyiha ortida bir kishi emas, hamjihat professional jamoa turadigan ishonchli maskan.